18.05.2014 \ Lublin

Na kolejnym, szóstym już Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej „Kody” w Lublinie, organizowanym przez Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża”, odbyło się prawykonanie utworu Lidii Zielińskiej Zagubione ogniwo na 3-4 białe głosy żeńskie, głosy męskie z nagrania, czterech instrumentalistów, elektronikę (2 głośniki, komputer, 3 mikrofony, gramofon) (2013-2014). Kompozycja powstała na zamówienie Instytutu Muzyki i Tańca w ramach programu „Kolekcje” – priorytet „Zamówienia kompozytorskie”.

Zagubione ogniwo to spektakl dźwiękowy łączący muzykę tradycyjną z muzyczną nowoczesnością. Jego koncepcja formalna, oparta na trzech częściach, czerpie z eposu o Gilgameszu, biblijnej opowieści o potopie, legendy o Atlantydzie oraz o słowiańskiej Vinecie. Są tu też wykorzystane słowne improwizacje, w wykonaniu operujących ludowym białym głosem śpiewaczek (Zespół Muzyki Tradycyjnej Ośrodka Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża”, w partii solowej Monika Mamińska). We wstępie tego inspirującego się ciszą utworu, przedstawiony jest ład natury, dalej kolejno bunt ludzi wobec niej oraz zesłanie na nich kary przez bogów. Jak mówiła kompozytorka, tytułowym zagubionym ogniwem jest świadomość należnej nam kary za skażenie środowiska, którą to usilnie dziś wypieramy z myśli.

Kompozytorka w tym utworze sięga po nagrania brzmiących harmonijnie odgłosów natury, do których stopniowo dołączane są szumy i inne ciekawie zestawione nowoczesne efekty elektroakustyczne; dźwięki rozchodzą się z ustawionych przestrzennie głośników. Zielińska wprowadza też elementy teatralne: aktor z rekwizytem w ręku – tytułowym ogniwem – chodzi wśród publiczności „zbierając myśli” słuchaczy zebranych na sali. 

W utworze wykorzystano instrumentarium pochodzące zarówno z muzyki tradycyjnej, konotującej z pierwotnością sztuki, z naturą, oraz współczesne, pochodzące z technologicznej, zgubnej dla środowiska naturalnego cywilizacji. Na perkusji grał Maciej Czarnecki, na lirze korbowej Malwina Paszek, na altówce amplifikowanej Anna Zielińska, live electronics oraz reżyserią dźwięku zajęła się sama kompozytorka i Rafał Zapała, realizacją dźwięku zaś Szymon Józwiak.

 

 

Program MKiDN „Zamówienia kompozytorskie” realizowany przez IMIT.