Prawykonanie kompozycji Wojciecha Błażejczyka Trash Music na zespół instrumentalny, głos, obiektofony i live electronics odbyło się 22 marca podczas Festiwalu „Poznańska Wiosna Muzyczna”. Świetny koncept, wciągający już od momentu wejścia do niewielkiej sali pod zegarem poznańskiego Zamku i rozpoznania (lub nie) w obiektofonach przedmiotów codziennego użytku, stał się kanwą utworu dynamicznego i dowcipnie komentującego konsumpcyjną rzeczywistość.

Teksty-śmieci („Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania…”, „Z uwagi na jakość świadczonych usług, informujemy…” oraz wypowiedzi kompulsywnych zakupoholików) zostały poddane dekonstrukcji obnażającej ich pustosłowie. Oto dowiedzieliśmy się, że „z uwagi na jakość świadczonych usług” koncert jest nagrywany i jeśli nam to nie odpowiada, możemy… opuścić salę. Okazało się także, że „przed użyciem” warto zapoznać się z lekarzem dołączonym do opakowania oraz, że kupowanie może stać się czynnością podświadomą („kupiłam tusz do rzęs, w zasadzie nie wiem po co, przecież się nie maluję”). W roli „spikerki” prezentującej teksty w technice zbliżonej do Sprechgesang, poddanej modyfikacji elektronicznej doskonale sprawdziła się Marta Grzywacz. Splot wypowiedzi świadczących o wszechobecnej manii gromadzenia oraz ukazanie „życia po życiu” odrzuconych sprzętów, które okazały się nadspodziewanie dźwięczne, charakteryzował się nadzwyczaj czytelną formą pozwalającą z uwagą śledzić swoisty spektakl Błażejczyka. Dodatkowym atutem wykonania była gra świateł podkreślająca surrealizm portretowanej sytuacji oraz atrakcyjna wizualnie instalacja sprzętów autorstwa Roberta Pludry.

Najbardziej fascynowały jednak same dźwięki, których niesamowitych właściwości brzmieniowych prawdopodobnie trudno byłoby się spodziewać po suszarce do bielizny, krajalnicy do jajek, metalowej misce i wielu innych, doskonale znanych, choć funkcjonalnie już nieco przebrzmiałych sprzętów. W roli eksploratorów brzmienia opuszczonych przedmiotów codziennego użytku wspaniale sprawdzili się członkowie zespołów Sonofrenia i Warsaw Contemporary Ensemble pod batutą Michała Niedziałka i opieką reżysera dźwięku – Marcina Wolniewicza. Wsłuchanie się w narastający, jakby domagający się uwagi głos tych pomysłowych instrumentów, skłaniał do przemyśleń nad naturą przedmiotów-narzędzi, które z jednej strony służą naszej egzystencji, z drugiej jednak – w ogromnym stopniu ją definiują, przez samo swe istnienie wyznaczając dotąd niedostrzeżone potrzeby.

Trash Music Błażejczyka jest utworem ze wszech miar udanym: idea wykorzystania instrumentów-śmieci sprawdziła się tu zarówno w płaszczyźnie muzycznej, konceptualnej, jak wizualnej. Ta przystępna, a jednocześnie nie pozbawiona głębszego sensu forma stanowi doskonały przykład utworu współczesnego pozostającego w bliskiej relacji z otaczającą nas rzeczywistością, pozbawionego jednak śladów banalności czy populizmu.

 

 

Operatorem priorytetu Zamówienia kompozytorskie programu Kolekcje MKiDN jest Instytut Muzyki i Tańca.