7.10.2013, Warszawa.

Wariacji na temat „!El pueblo unido, jamás será vencido!” Marcina Maseckiego oraz słuchowiska Wielka improwizacja Arturasa Bumšteinasa można było wysłuchać po raz pierwszy na koncercie w studiu im. Szpilmana w ramach festiwalu „Eastern Waves”, będącego owocem współpracy radiowej Dwójki z Fundacją 4.99, a także kilka dni potem na antenie radia.

Jako temat Masecki wykorzystał chilijską pieśń rewolucyjną Sergio Ortegi. Zainspirowała go kompozycja The People United Will Never Be Defeated! Frederica Rzewskiego, oparta na tym samym materiale. Przy klawiaturach fortepianu i pianina zasiadł Piotr Nowicki, który nadał Wariacjom brzmienie ostre i prowokacyjnie siermiężne. Przeważnie grał na jednym poziomie dynamiki, co w połączeniu z wyrazistą artykulacją oraz kilkoma zaskakującymi cezurami i powtórzeniami pozwoliło nakreślić moc i zaangażowanie, z jakim należy wykonywać pieśni rewolucyjne: ma być duże i niesłabnące, a zrażać do śpiewu nie mogą ani zmęczenie, ani pomyłki czy zająknięcia. Entuzjazm powinien być zaraźliwy, co sugerował głos pianisty (gwizd i wokalizy). Śmiała harmonika, duża kontrastowość oraz różnorodność przywoływanych estetyk (Bach, Kreutzer, muzyka popularna) czynią z Wariacji utwór interesujący i przyjemny dla słuchaczy zmęczonych tonalnością funkcyjną. Prostota wykorzystanych środków oraz niecodzienne, często zabawne ich połączenia budzą skojarzenia z pianistyką kawiarnianą i muzycznym kabaretem.

Tworzywem Wielkiej improwizacji Bumšteinasa jest z kolei nagranie zrealizowane przez Mirona Białoszewskiego, w którym recytuje on trzecią część Dziadów. Wykonanie, które samo w sobie ma walory muzyczne, wzbogacone zostało akompaniamentem złożonym z ciekawych pod względem brzmienia nagrań instrumentalnych i wokalno-instrumentalnych, dźwięków elektronicznych oraz nagrań terenowych będą-
cych zapisem podróży Bumšteinasa do Celi Konrada w wileńskim klasztorze bazylianów. Nawet jeżeli pieśni niepotrzebne byłyby ludzkie uszy, dobrze jest założyć, że zmysłowy kontakt dziełu nie zaszkodzi.   

 

 

Program MKiDN „Zamówienia kompozytorskie” realizowany przez IMIT.

 

Nr 21/2013