15 listopada podczas festiwalu Audio Art miała miejsce premiera najnowszego projektu Marcina Pączkowskiego Restrained Meters, powstałego w ramach programu zamówień kompozytorskich Instytutu Muzyki i Tańca na rok 2013.

Utwór, a ściślej interaktywny dźwiękowo-taneczny performans w wykonaniu Wilsona Mendiety (taniec) i samego kompozytora (elektronika) stanowi przykład oryginalnego i w dużym stopniu eksperymentalnego wykorzystania zaawansowanej technologii przetwarzania ruchu i dźwięku do wykreowania audiowizualnego spektaklu o niekwestionowanych walorach artystycznych. Punktem wyjścia dla jego stworzenia stały się próbki dźwięków pochodzących z otoczenia oraz białego szumu, które następnie podlegały interaktywnej modyfikacji z użyciem danych dostarczanych przez sensory ruchu, a także modelowaniu z zastosowaniem transformaty Fouriera i procesu waveshaping. Cztery umieszczone na ciele tancerza akcelerometry dokonywały pomiaru przyspieszenia poszczególnych jego gestów, którego wyniki  – po zamianie przez mikrokontroler na dane cyfrowe – były przesyłane bezprzewodowo do komputera. Tutaj miała miejsce synteza dźwięku obejmująca bezpośrednie mapowanie w celu uzyskania tonów o określonej częstotliwości i charakterystycznych (przypominających kształtem gęstą chmurę) struktur dźwiękowych, a także pośrednie filtrowanie wpływające m.in. rozwój barwy dźwięku w czasie. Użyty podczas wykonania system Ambisonics pozwalał na przestrzenną projekcję warstwy audio, a dodatkowa kamera z percepcją głębi umożliwiła generowanie warstwy video ukazującej  w tle zagadkową, zdublowaną sylwetkę performera.

W gąszczu krępujących parametrów (ang. restrained meters) udało się Pączkowskiemu stworzyć spójną, opartą na radykalnie uproszczonych gestach Mendiety (tancerza, ale zarazem instrumentalisty), audiosceniczną kompozycję o wyraźnym dramaturgicznym rysie. Rozrzedzone brzmieniowe faktury wypełniały coraz szczelniej przestrzeń, ruchy tancerza zyskiwały na gwałtowności, by po osiągnięciu kulminacji jego splątane sensorami ciało bezsilnie wiło się na podłodze. Inspiracja twórczością Merce’a Cunnighama, na którą powołuje się sam kompozytor sugeruje, że w Restrained Meters twórca zmagał się nie tylko z wyzwaniami stawianymi przez nowoczesną technologię, lecz także konstruował złożone relacje między choreografią i warstwą brzmieniową utworu, by ostatecznie podjąć próbę wyzwolenia się z ograniczeń przestrzeni – tak prywatnej, jak i społecznej – próby, którą zwieńczyło momentowe zwycięstwo.

 

Program MKiDN „Zamówienia kompozytorskie” realizowany przez IMIT.